Su ihtiyacını karşılamak için herkesin aklına ilk gelen yöntem "Derin Sondaj" olsa da, bazı arazilerde sondajdan daha verimli ve mantıklı bir çözüm vardır: Keson Kuyu.
Özellikle suyun yüzeye yakın olduğu, kumlu ve gevşek zeminlerde tercih edilen bu yöntem, adeta yeraltına gömülmüş devasa bir su deposu gibi çalışır. Safa Dalgıç Pompa olarak, arazinizin yapısına göre size en uygun kuyu tipini belirlemeniz için bu rehberi hazırladık.
Keson Kuyu (Geniş Kuyu) Nedir?
Halk arasında "Eşme Kuyu" veya "Beton Kuyu" olarak bilinen Keson Kuyu; genellikle 1 ila 5 metre çapında, silindir şeklindeki beton bileziklerin (büzlerin) iç içe geçirilmesiyle oluşturulan geniş su kuyularıdır.
Sondaj kuyuları bir pipet kadar inceyken (14-20 cm), Keson kuyular içine bir insanın rahatça girebileceği kadar geniştir. Bu genişlik, kuyunun en büyük avantajı olan "Su Depolama" özelliğini sağlar.
Keson Kuyu ile Sondaj Kuyusu Arasındaki Fark Nedir?
Müşterilerimizin en çok karıştırdığı nokta burasıdır. Hangisini seçmelisiniz?
1. Su Kaynağı Farkı
- Sondaj Kuyusu: 100-200 metre derinlere inerek kayaların arasındaki basınçlı suyu bulur. Suyu bitmez, sürekli gelir.
- Keson Kuyu: Genellikle 10-20 metre derinlikteki "Yüzey Sularını" ve sızıntı sularını toplar.
2. Çalışma Prensibi
- Sondaj: Suyu anlık olarak çeker. Pompa durursa su akışı durur.
- Keson: Bir rezervuar (havuz) görevi görür. Örneğin; kuyunuzun damarları zayıf olsa bile, gece boyu sızıntı sularıyla 5-10 tonluk hazne dolar. Siz sabah kalktığınızda hazır birikmiş suyu kullanırsınız.
Usta Tavsiyesi: Eğer arazinizde su damarı zayıfsa ("Suyu az veriyor" deniliyorsa), sondaj yerine Keson Kuyu açtırmak daha mantıklıdır. Çünkü az akan su, geniş haznede birikerek size toplu kullanım imkanı sunar.
Keson Kuyu Nasıl Açılır?
Keson kuyu açmak, sondaja göre daha fazla işçilik ve dikkat gerektiren, riskli bir işlemdir.
- Kazı İşlemi: Zemin yapısına göre kepçe ile veya (dar alanlarda) insan gücüyle kazı yapılır.
- Beton Bileziklerin İndirilmesi: Kazılan çukurun çökmemesi için fabrikasyon üretilmiş beton halkalar (Kesonlar) vinç yardımıyla üst üste dizilir.
- Filtreleme: Kuyunun tabanına ve yanlarına, suyun berrak gelmesi için çakıl taşı filtresi yapılır.
- Kapak ve İzolasyon: İçine yağmur suyu, böcek veya hayvan girmemesi için kuyunun ağzı beton kapakla sıkıca kapatılır.
Keson Kuyunun Avantajları ve Dezavantajları
Avantajları
- Elektrik Tasarrufu: Su yüzeye yakın olduğu için (5-10 metre), pompanız suyu yukarı basarken çok az elektrik harcar.
- Depolama: Elektrik kesilse bile kova sarkıtarak manuel su alabilirsiniz (Sondajda bu imkansızdır).
- Bakım Kolaylığı: Kuyu geniş olduğu için içine girilip temizlenmesi, çamurun atılması mümkündür.
Dezavantajları (Dikkat Edilmesi Gerekenler)
- Kuruma Riski: Yüzey sularıyla beslendiği için çok kurak geçen yaz aylarında su seviyesi düşebilir.
- Hijyen Riski: Eğer kuyu kapağı iyi izole edilmezse, yüzeyden pis su (foseptik sızıntısı, tarım ilacı vb.) karışma riski sondaja göre daha yüksektir.
Keson Kuyu Pompası Seçimi
Bu kuyular sığ olduğu için standart derin kuyu pompaları yerine, şamandıralı "Kespon Pompalar" veya "Drenaj Pompaları" tercih edilebilir.
Ancak kuyu derinliği 10 metreyi geçiyorsa veya suyu eve/tarlaya uzak bir mesafeye basacaksanız, mutlaka Paslanmaz Çelik Dalgıç Pompa kullanılmalıdır. Kuyunun dibindeki çamuru çekmemesi için pompa tabandan 50 cm yukarıya asılmalı ve mutlaka susuz çalışmaya karşı seviye flatörü takılmalıdır.
Yasal Uyarı: Ruhsat Gerekli mi?
Evet. DSİ kanunlarına göre 10 metreden daha derin her türlü kuyu (Keson veya Sondaj) Yeraltı Suyu Arama Belgesi'ne tabidir. Kaçak açılan kuyuların kapatılma ve para cezası riski vardır. Safa Sondaj olarak tüm resmi süreçlerde size danışmanlık veriyoruz.
Keson Kuyu Temizliği ve Bakımı: Neden Şarttır?
Keson kuyular yüzey sularını topladığı için sondaj kuyularına göre daha çabuk kirlenir. Zamanla tabanda biriken balçık (çamur), suyun gözlerini tıkar ve su verimi %50'ye kadar düşebilir. Ayrıca bu balçık, pompa fanlarını kilitleyerek motorun yanmasına sebep olur.
Kuyunuzun kirlendiğini nasıl anlarsınız?
- Musluktan akan su bulanık veya tortulu gelmeye başlarsa,
- Suyun tadında veya kokusunda (lağım/çürük yumurta gibi) bozulma varsa,
- Eskiden 5 saatte dolan deponuz artık 10 saatte dolmuyorsa,
Acil temizlik vakti gelmiş demektir.
Safa Sondaj olarak; yüksek basınçlı kompresörler ve güçlü drenaj pompaları ile kuyunun dibindeki balçığı vakumlayıp atıyor, kuyu duvarlarını (büzleri) basınçlı suyla yıkayarak bakterilerden arındırıyoruz. Bu işlem kuyunuzun ömrünü en az 5 yıl uzatır.
Çok Önemli Uyarı: Kuyu Gazı ve Ölüm Tehlikesi ⚠️
Bunu mutlaka okuyun! Her yıl haberlerde "Kuyuya giren kişi hayatını kaybetti" haberlerini üzülerek izliyoruz. Keson kuyuların dibinde zamanla Metan ve Karbonmonoksit gibi ağır gazlar birikir. Bu gazlar kokusuzdur ve sinsi bir katildir.
- Asla Tek Başınıza Girmeyin: Kuyuya temizlik veya pompa tamiri için inen kişi, oksijen maskesi ve belden bağlı emniyet halatı olmadan asla aşağı inmemelidir.
- Bayılma Etkisi: Gazı soluyan kişi saniyeler içinde bilincini kaybeder. Onu kurtarmaya giren ikinci ve üçüncü kişiler de aynı sebeple hayatını kaybedebilir.
Biz profesyonel ekiplerimizle kuyuya girmeden önce Gaz Ölçüm Cihazları ile oksijen seviyesini kontrol ediyor, içerideki pis havayı fanlarla tahliye ettikten sonra teçhizatlı giriş yapıyoruz. Hayatınızı 3-5 kuruş için riske atmayın, işi uzmanına bırakın.
Keson Kuyu Maliyetini Etkileyen Faktörler
Müşterilerimiz haklı olarak "Keson kuyu kaç para?" diye soruyor. Ancak bu fiyat bakkaldan ekmek almak gibi sabit değildir. Fiyatı değiştiren 4 ana unsur şunlardır:
- Zemin Sertliği: Toprak elle mi kazılacak, yoksa hilti/kompresör mü gerekecek? Kayalık zemin işçiliği ve süreyi (dolayısıyla maliyeti) artırır.
- Kuyu Çapı: 1 metrelik (100'lük) büz ile 2 metrelik büzün hem malzeme fiyatı hem de hafriyat hacmi farklıdır. Geniş kuyu = Daha çok su deposu = Daha yüksek maliyet.
- Derinlik: 8 metreye inmekle 15 metreye inmek arasında ciddi risk ve vinç maliyeti farkı vardır.
- Hafriyatın Atılması: Kuyudan çıkan tonlarca toprağın arazide kalması mı gerekiyor, yoksa kamyonla döküm sahasına mı taşınacak?
Tasarruf İpucu: Kuyu açılırken çıkan toprağı bahçenizde dolgu malzemesi olarak kullanırsanız, hafriyat taşıma maliyetinden kurtulursunuz.
Sıkça Yapılan Hatalar (Bunları Yapmayın)
- Kapak Açık Bırakmak: Kuyunun ağzını saç veya tahta ile gelişi güzel kapatmak. (İçine kedi, fare düşer ve suyu zehirler. Çocuklar için ölümcül tuzaktır. Mutlaka beton kapak ve kilit kullanılmalıdır.)
- Yanlış Pompa Seçimi: Keson kuyuya, derin kuyu sondaj pompası takmak. (Sondaj pompaları alttan soğutmalıdır, geniş kuyuda motor soğuyamaz ve yanar. Keson kuyular için gömlekli veya şamandıralı pompalar şarttır.)
- Filtre Çakılı Koymamak: Büzlerin etrafına dere çakılı döşememek. (Çakıl olmazsa kuyuya sürekli ince kum dolar ve suyunuz hep bulanık akar.)
Sonuç: Hangi Kuyuyu Seçmeliyim?
- Eğer çok bol ve kesintisiz suya ihtiyacınız varsa (Sanayi, büyük tarla): Derin Sondaj.
- Eğer suyunuz azsa, biriktirip kullanmak istiyorsanız veya suyunuz 5-10 metrede ise: Keson Kuyu.
Hala karar veremediniz mi? Arazinizin konumunu bize gönderin, jeolojik yapısına bakıp size en ekonomik çözümü önerelim.
📞 İletişim: 0532 540 68 29
📍 Hizmet Bölgeleri: İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Bolu, Düzce